Meme büyütme sonrası aklınıza en çok takılan sorulardan biri şu oluyor: “Protezim zamanla sertleşir mi?” Bu endişenin arkasında çoğunlukla kapsül kontraktürü var. Meme protezinde sertleşmenin en sık nedeni bu. Kapsül kontraktürünün ne olduğunu, meme protezinde sertleşmenin neden ortaya çıktığını ve elimizde hangi önleme ve tedavi seçeneklerinin olduğunu anlatıyorum.
Kapsül kontraktürü nedir, protez etrafında neden kapsül oluşur?
Vücut, içine koyduğumuz her yabancı cismin etrafını ince bir bağ dokusuyla sarıyor. Meme protezinde de aynısı oluyor. Bu normal bir savunma tepkisi, yani implant yaptıran herkeste protezin etrafında bir kapsül oluşuyor.
Sorun kapsülün oluşması değil. Bazı kişilerde bu doku kalınlaşıp kasılıyor ve protezi içeride sıkıştırıyor. Kapsül kontraktürü dediğimiz şey bu kasılma. Kapsül sıkıştıkça meme daha sert hissediliyor, kimi zaman şekli de bozuluyor.
Meme protezinde sertleşme neden olur?
Kapsül kontraktürünün kesin nedenini kimse bilmiyor. Üzerinde en çok durduğumuz iki mekanizma var. Birincisi ameliyat sırasında protez cebine ulaşan çok düşük düzeyde bakteri ve bunların oluşturduğu biyofilm tabakası. İkincisi vücudun implanta verdiği bağışıklık ve iltihap tepkisinin kişiden kişiye değişmesi. Ameliyat sonrası cepte biriken kan, yani hematom, bu süreci tetikleyebiliyor. Genetik yatkınlık ve kullanılan implantın özellikleri de rol oynuyor.
Riski artıran durumlar belli. Protezin göğüs kası üstüne yerleştirildiği hastalarda risk kas altına göre daha yüksek. Radyoterapi görmüş olmak, ameliyattan sonra enfeksiyon ya da hematom gelişmesi de riski yükseltiyor.
Kapsül kontraktürü belirtileri neler, Baker sınıflaması nedir?
Belirtiler hafiften ağıra doğru değişiyor. Hastalarımızın en sık fark ettiği şey memenin giderek sertleşmesi. Yanında dokunulduğunda gergin ya da yuvarlak hissedilmesi, şeklin bozulması, ilerleyen durumlarda da ağrı geliyor. Sertliğin derecesini tarif etmek için Baker sınıflamasını kullanıyoruz:
- Baker 1: Meme yumuşak. Doğal görünüyor, doğal hissediliyor. Kontraktür yok.
- Baker 2: Meme hafif sert ama görünümü normal.
- Baker 3: Sertlik belirgin, memenin şeklinde gözle görülür bir bozulma başlıyor.
- Baker 4: Meme sert, ağrılı ve şekli belirgin biçimde bozulmuş.
Baker 1 ve 2’yi takip ediyoruz. Baker 3 ve 4’te çoğunlukla ameliyat gerekiyor.
Kapsül kontraktürü nasıl önlenir?
Kapsül kontraktürünü sıfırlayan bir yöntem yok. Ama riski düşürdüğünü bildiğimiz ne varsa ameliyat boyunca hepsini uyguluyoruz. Protez cebini antibiyotikli solüsyonla yıkıyoruz. İmplantı cilde hiç değdirmeden yerleştiriyoruz, buna no-touch tekniği diyoruz. Uygun hastalarda protezi kas altına koyuyoruz. Ameliyat sonrası kanamayı ve enfeksiyonu önlemek de bu işin bir parçası, çünkü ikisi de kontraktürü tetikliyor.
Meme protezinde sertleşme nasıl tedavi edilir?
Tedaviyi sertliğin derecesine göre seçiyoruz. Hafif durumlarda, yani Baker 1 ve 2’de, çoğunlukla takip yeterli oluyor. Sertlik ve şekil bozukluğu belirginse, yani Baker 3 ve 4’te, ameliyat gündeme geliyor.
Burada üç yolumuz var. Kapsülü gevşetiyoruz, buna kapsülotomi deniyor. Ya da kapsülün bir kısmını veya tamamını çıkarıyoruz, buna da kapsülektomi deniyor. Gerekirse protezi de çıkarıp yenisini yerleştiriyoruz. Ameliyattan sonra kontraktürün tekrarlayabildiğini de baştan konuşuyoruz.
Kontraktür tekrarlamış bir memede aynı şeyi bir daha yapmıyoruz. Protezin durduğu düzlemi değiştirmek, kapsülün tamamını çıkarmak ya da protezin tipini değiştirmek gündeme geliyor. Karar, ilk ameliyatta ne yapıldığına ve şu anda memenizin ne durumda olduğuna bakılarak veriliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapsül kontraktürü her implant yaptıranda olur mu?
Hayır. Kapsül herkeste oluşuyor ama bu kapsülün sertleşip kontraktüre dönmesi sadece bir kısım hastada oluyor.
Kapsül kontraktürü ne zaman ortaya çıkar?
Belirli bir zamanı yok. İlk aylarda da çıkabiliyor, yıllar sonra da. Kontrollerinizi aksatmamanızı bu yüzden istiyoruz.
Memem sertleşti, mutlaka ameliyat gerekir mi?
Hayır, her sertlik ameliyat gerektirmiyor. Baker 1 ve 2’yi izliyoruz. Ameliyat kararını sertliğin derecesine, ağrınıza ve şekil bozukluğuna bakarak birlikte veriyoruz.
Kapsül kontraktürü kansere işaret eder mi?
Kapsül kontraktürü iyi huylu bir doku tepkisi. Yine de memenizde yeni fark ettiğiniz her sertliği ve her değişikliği bize söylemenizi, gelip muayene olmanızı istiyoruz.
Protez seçimiyle ilgili yuvarlak mı damla mı protez sorusunu ve meme dikleştirme mi protez mi kararını anlatan yazılarımızı da inceleyebilirsiniz.
Dr. Alper Eskalen, kapsül kontraktürü ve meme protezinde sertleşme konusunda hastalarını bu detayları göz önünde bulundurarak değerlendiriyor.
